-
Maciej Ratajczak
Krótka historia marketingu politycznego w Polsce 1989-1995

Część 4. Rok 1993 czyli walka i oskarżenia

Podczas kolejnej kampanii w 1993 roku doszło do znanej w kręgach osób zajmujących się marketingiem politycznym "wpadki". Jej autorami byli  specjaliści od marketingu politycznego z agencji Saatchi & Saatchi wynajętej przez Kongresu Liberalno-Demokratycznego. Kampania przygotowana dla KL-D odwoływała się do wzorców amerykańskich, miała wiele elementów zabawy, rozrywki; a tego, biorąc pod uwagę trudną sytuacje w kraju wyborcy nie odebrali dobrze. W efekcie Kongres przegrał wybory, a wkrótce przestał istnieć jako samodzielna partia, łącząc się z Unią Demokratyczną w Unię Wolności.
Cała kampania charakteryzowała się wysoką intensywnością oddziaływań propagandowych, zwłaszcza w ostatnich trzech tygodniach, gdy w telewizji publicznej, a także w TV Polsat i programach radiowych pojawiały się bloki wyborcze. Prawie wszystkie ugrupowania prezentowały w formie często wyrafinowanych video clipów swoje główne hasło oraz numer listy. Znaczenie popularyzacji numeru listy wręcz mistyfikowano, o czym świadczą próby ich wdrukowywania w świadomość wyborczą za pomocą sloganów, np.: "2 x 2 = 4" (KPN), "Bóg nam dał numer 1" (PC), "SLD na 5", "6 najwyższa wygrana" (PSL). Upowszechniły się także tzw. billboardy, na których eksponowano wizerunek liderów oraz główne hasła. Pojawienie się tego typu plakatu współtworzyło folklor wyborczy, a to za sprawą twórców politycznych graffiti, którzy "rozwijali" i przekręcali hasła, "dopełniali" malowidła. Np. na plakacie Unii Demokratycznej z wizerunkiem Hanny Suchockiej i hasłem "Po pierwsze gospodarka" pojawił się dopisek: "Po drugie, nie kradnij". Cechą charakterystyczną  tej kampanii było także szczególne natężenie inwektyw i absurdalnych zarzutów. Upowszechnił się też język charakterystyczny dla tygodnika "Nie". W sumie kampania 1993 roku, niewątpliwie za sprawą  intensywności i barwności, w znacznie większym stopniu niż miało to miejsce w 1991 r. zainteresowała wyborców.

Opracowane na podstawie: Jecek Raciborski, Polskie wybory. Zachowania wyborcze społeczeństwa polskiego 1989-1995, Wydawnistwo Naukowe "Scholar", Warszawa 1997