-
 Fragment książki "Jak wygrać wybory samorządowe?
-
-
MATERIAŁY WYBORCZE

Z rozdziału dowiesz się:
- jak profesjonalnie przygotować materiały wyborcze 
  (ulotki, broszury, wizytówki, gazetki, listy do wyborców, 
  plakaty, transparenty i bilbordy oraz gadżety wyborcze)?
- jaka jest specyfika poszczególnych materiałów 
  wyborczych?
- jak wykorzystać je dla celów kampanii?

1. Wprowadzenie

-
Sposób przygotowania materiałów wyborczych zależy w znacznym stopniu od ich rodzaju i specyfiki. Dlatego zagadnienie to omówię szerzej w dalszej części tego rozdziału.
Przede wszystkim powinieneś uwzględnić kilka uniwersalnych wskazówek i zasad obowiązujących przy opracowywaniu materiałów wyborczych.
Przygotowywanie materiałów wyborczych: ulotek, plakatów, biuletynów czy gazetek ma jedną zasadniczą zaletę - daje możliwość pełnego panowania nad treścią przekazu. Dzięki temu wiadomość nie ulega zniekształceniu przez media (np. wywiad prasowy czy telewizyjny, którego odbiór może rozminąć się z intencjami nadawcy).
Stopień kontroli nad treścią i formą materiału zależy od samego autora i dlatego ważne, by oba elementy były dobrze przemyślane.
Pierwszą czynnością, jakiej powinieneś dokonać, jest znalezienie właściwej osoby (osób), która byłaby odpowiedzialna za przygotowanie materiałów wyborczych. Najlepiej jeśli dysponuje ona odpowiednim doświadczeniem zawodowym (dziennikarz, grafik komputerowy czy konsultant ds. public relations).
-
2. Przygotowanie materiałów wyborczych

Z chwilą, gdy znajdziesz odpowiednią osobę możesz przejść do etapu przygotowywania materiałów. Postaraj się, aby spełniały one następujące kryteria:

- czytelności,

- atrakcyjności,

- praktyczności.

2.1. Czytelność

Czytelność materiału oznacza zachowanie właściwej proporcji pomiędzy formą a treścią. Tak więc czytelny plakat, ulotka czy gazetka są zrozumiałe i interesujące a jednocześnie na tyle atrakcyjne, że przyciągają uwagę odbiorcy. Tekst materiału musi być prosty i zrozumiały dla przeciętnego wyborcy. Należy unikać zbędnego pustosłowia, trywialności oraz stosowania zbyt wyszukanego słownictwa. Warto z kolei używać krótkich i nie rozbudowanych zdań. Pomyśl o gazetach, są czytane chętnie dlatego, że dziennikarze piszą w sposób jasny i zwięzły. Wystrzegaj się raczej pisania przez prawników. Inaczej Twoja ulotka może wyglądać, jak pismo procesowe.
Zwróć uwagę również na stronę wizualną. Większość osób biorąc ulotkę do ręki w ciągu kilku sekund decyduje o tym, czy ją przeczyta, czy też wyrzuci do kosza. Szata graficzna ma zatem kluczowe znaczenie dla jej dalszego losu. Postaraj się, aby materiał wyborczy (ulotka, gazetka, plakat) był na pierwszy rzut oka atrakcyjny i rozpoznawalny. W tym celu zaopatrz go w odpowiednie hasło i logo ugrupowania. Pamiętaj również o zastosowaniu dostatecznie wyraźnej czcionki. Unikaj jednak nadmiernego różnicowania kroju liter i kolorów oraz wprowadzenia zbyt wielu elementów graficznych.
Poza tym, zachowaj odpowiednią kolorystykę, gdyż ma ona istotne znaczenie. Udowodniono bowiem naukowo, że kolory oddziałują na sferę emocji. Kolor czerwony uznawany jest za agresywny i konfrontacyjny, zielony z kolei - zbyt uspokajający. Staraj się używać barw kontrastujących, przyciągających wzrok np. żółty z czarnym lub czerwonym, niebieski lub granatowy z białym. Unikaj łączenia kolorów, które zlewają się ze sobą, a więc np. niebieskiego z zielonym, pomarańczowego z czerwonym lub granatowego z czarnym. Nie powinieneś jednak używać dowolnej kolorystyki, trzymaj się raczej barw Twojego ugrupowania. Wskazane jest również pozostawienie dużych ilości "białej przestrzeni". Dzięki temu Twój materiał stanie się bardziej przejrzysty.
Pamiętaj wreszcie, że materiał wyborczy ma charakter utylitarny i nie aspirujesz do nagrody w konkursie plastycznym. Powinien on być przede wszystkim czytelny, a nadmierne eksperymentowanie może doprowadzić do kiepskich rezultatów. 

2.2. Atrakcyjność 

Materiał wyborczy powinien również być atrakcyjny. Zainteresowanie odbiorcy wzbudzisz poprzez zastosowanie odpowiednich zdjęć i grafiki. Pomyśl zatem o przygotowaniu zestawu zdjęć czarno-białych i kolorowych. Najlepiej jeśli będą one prezentowały Ciebie jako człowieka aktywnego, np. w czasie spotkania z mieszkańcami, młodzieżą szkolną itp. Unikaj ujęć nienaturalnych. Niezbędne może się również okazać sfotografowanie się z rodziną oraz przygotowanie serii zdjęć portretowych.
Materiał wyborczy uatrakcyjnią również inne elementy graficzne, tj. logo, rysunek, wykres czy tabelka. Warto jednak pamiętać o zachowaniu właściwych proporcji. Grafika nie powinna dominować nad tekstem.
Czasami o efektowności materiału obok wskazanych czynników decyduje również wzór, zwłaszcza jeśli jest on oryginalny, np. ulotka w kształcie koperty na listy, umożliwiająca jej rozłożenie, okrągły plakat czy broszura w formie harmonijki. Niestety z reguły za tego typu urozmaicenia trzeba zapłacić nieco więcej. Jeśli jednak takie uatrakcyjnienie podyktowane jest chęcią spotęgowania odbioru (np. broszura w formie harmonijki ma kojarzyć się z tzw. ściągawką wyborczą) to warto zaryzykować. Nie doradzam jednak eksperymentowania na siłę, zwłaszcza jeśli dysponujesz skromnym budżetem. 

2.3. Praktyczność

Materiał wyborczy powinien być przygotowany w taki sposób, aby spełniał swoją funkcję. Jeśli na przykład planujesz kolportaż ulotek przez ochotników, to warto, żeby mieściły się one w skrzynkach pocztowych. Dzięki temu ich rozprowadzanie nie będzie wiązało się z wykonywaniem dodatkowych czynności, np. koniecznością złożenia ulotki przed wrzuceniem do skrzynki. Podobnie, jeśli zamierzasz rozesłać broszury za pośrednictwem poczty, powinieneś zawczasu pomyśleć o dostosowaniu ich formatu do sposobu dystrybucji. Postaraj się "ułatwić życie adresatowi" - przeciętnego wyborcę zdenerwują zapewne rozdawane na ulicy materiały, nie mieszczące się w kieszeni. Unikaj również ulotek jednostronnych, gdyż może być to odebrane jako marnotrawstwo papieru i brak dbałości o środowisko naturalne (po co drukować ulotkę na arkuszu A4, jeśli ten sam przekaz może zmieścić się w formacie A5).

Opracowując materiały wyborcze rozważ:

- Ilość. Przy podejmowaniu decyzji o ilości materiałów wyborczych powinieneś uwzględnić przede wszystkim: liczbę wyborców w okręgu oraz własne możliwości organizacyjne i finansowe.

- Papier. Wybór papieru jest najczęściej podyktowany względami ekonomicznymi, zależy jednak także od formy oraz sposobu i miejsca dystrybucji materiału wyborczego. Np. jeśli przygotowujesz plakat do umieszczenia na zewnątrz, nie powinien on być wykonany na zbyt cienkim papierze. Nie każdy papier nadaje się do druku kolorowego. Aby uniknąć rozczarowań, warto zawczasu sprawdzić w drukarni przydatność różnych gatunków papieru. Pamiętaj jednak, że dużo ważniejszy jest sam pomysł na układ graficzny ulotki czy plakatu.

- Czas. Bardzo istotnym czynnikiem powodzenia kampanii wyborczej jest czas dotarcia przekazu wyborczego do odbiorcy. Nawet najlepiej przygotowana ulotka wyborcza czy plakat stają się bezużyteczne, jeżeli trafiają do adresatów zbyt późno. Dostosuj więc terminy zamówień materiałów wyborczych oraz ich późniejszego kolportażu do planu kampanii.

-
3. Rodzaje materiałów wyborczych

Do podstawowych rodzajów materiałów wyborczych należą: 

- ulotki wyborcze,

- broszury, 

- wizytówki kandydata, 

- gazetki, 

- listy do wyborcy, 

- plakaty, 

- transparenty i bilbordy. 

Poza tym możemy wyróżnić kategorię tzw. gadżetów wyborczych czyli: plakietki, długopisy, breloczki, koszulki, naklejki, plastikowe torebki i wiele innych; wszystkich nawet nie sposób wymienić.

3.1. Ulotka

Treść ulotki powinna być krótka i czytelna. Nie poruszaj w niej zbyt wielu zagadnień. Ujmuj je hasłowo. Staraj się wpływać raczej na emocje niż rozum odbiorców.

- Umieść w niej najważniejsze informacje o Tobie jako kandydacie. Wybierz zwłaszcza te, które pokazują, jak wiele łączy Cię z Twoim okręgiem wyborczym np. urodziłeś się i całe życie spędziłeś w gminie, ukończyłeś lokalną szkołę, jesteś dyrektorem gminnego ośrodka zdrowia. Zaznacz również, że zajmujesz lub interesujesz się podobnymi sprawami, co Twoi wyborcy, np. jesteś rolnikiem w okręgu, w którym 80% potencjalnych wyborców to rolnicy. Identyfikując się ze społecznością lokalną, łatwiej zyskasz jej poparcie.

- Napisz, dlaczego kandydujesz i jakie masz kwalifikacje aby wykonywać mandat. Podkreśl własne wykształcenie lub praktykę zawodową oraz doświadczenie w działalności publicznej, np. jeśli piastowałeś już wcześniej mandat radnego powinieneś to wyraźnie zaakcentować. Pamiętaj, że jeśli nie umotywujesz swojej kandydatury wyborca wprawdzie uzna, że "jesteś swój", ale potraktuje Cię jako osobę niekompetentną.

- Elementem, który powinieneś uwzględnić w ulotce jest temat kampanii. Jeśli więc myślą przewodnią Twojej kampanii jest walka z wysokim bezrobociem w gminie, należy to zaakcentować i napisać, jak zamierzasz z nim walczyć. Zastanów się, kto będzie odbiorcą Twojego komunikatu. Najwygodniej oczywiście opracować jeden, uniwersalny wzór. Lepszym rozwiązaniem jest jednak zastosowanie metody przekazu ukierunkowanego, tzn. skierowanie ulotki do wybranej grupy wyborców, np. mieszkańców danego osiedla lub młodych wyborców.

Projektując ulotkę trzeba również rozważyć termin, w jakim ma ona dotrzeć do wyborcy, na przykład czy będzie rozpowszechniana w początkowej fazie kampanii czy też w jej końcowym stadium.
Ulotka powinna zawierać takie elementy jak: wyraźny nagłówek z nazwiskiem, hasło wyborcze, adres sztabu, numer telefonu i adres poczty elektronicznej, jeśli oczywiście taki posiadasz. Pamiętaj, że dzięki temu, nawet jeśli jej żywot będzie bardzo krótki, to i tak podstawowy przekaz zdąży trafić do odbiorcy.
Bardzo ważny jest również wybór właściwej formy. Pamiętaj o doborze odpowiedniej czcionki. Drobny bądź bardzo wyszukany krój liter powoduje, że ulotka zwykle nie jest czytana. Należy stosować wyróżniki tekstu, zamieszczać duże nagłówki oraz wykorzystywać elementy graficzne (logo, zdjęcia, wykresy, rysunki i in.). Jest jednak ważne, aby wszelkie urozmaicenia były właściwie dobrane i by odpowiadały treści przekazu. Np. akcentując potrzebę walki z bezrobociem, zilustruj jego stopę wzrostu w gminie (oczywiście, pod warunkiem, że władzę w gminie sprawowało konkurencyjne ugrupowanie). Jeśli natomiast jako burmistrzowi miasta udało Ci się do Twojego miasta przyciągnąć nowego inwestora, dlaczego nie sfotografować się na tle nowo powstałego zakładu pracy. 

Przykład:

Radna w dużej gminie - Hanna G. - startowała z odległego miejsca na liście wyborczej. Wydawało się, że nie ma dużych szans na mandat. Co więcej, jej okręg wyborczy był stosunkowo duży i obejmował sześć rozległych osiedli mieszkaniowych. Pomimo skromnych środków finansowych Hanna G. postanowiła oprzeć swoją kampanię na przekazie ukierunkowanym. W tym celu dla każdego osiedla przygotowała osobną ulotkę - kierując ją do "sąsiadów" i poruszając lokalne problemy, typu budowa placu zabaw dla dzieci czy naprawa chodnika. Hanna G. została radną, uzyskując najwyższy wynik na liście wyborczej.

3.2. Broszura

Broszura spełnia podobną funkcję do ulotki, warto więc przy jej przygotowaniu zastosować wskazówki podane powyżej. Jej specyfiką jest jednak objętość. Ulotka jest krótka, a jej treść ma charakter uproszczony. Broszura zawiera rozbudowane elementy programu kandydata. Z tego względu jest znacznie droższa i bywa skuteczna tylko wówczas, gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że zostanie przeczytana. Zatem jej drukowanie ma sens, gdy prowadzisz akcję odwiedzin u wyborcy i spotykasz się z dużym zainteresowaniem. Czasami zdarza się, że wyborca chce dowiedzieć się o Tobie i Twoim programie więcej. W takim wypadku najlepszym rozwiązaniem będzie wręczenie mu broszury. 

3.3. Wizytówka

Wizytówka zawiera: imię, nazwisko, numer listy, ugrupowanie i hasło kandydata, ewentualnie jego zdjęcie, adres biura, numer telefonu i adres poczty elektronicznej. Jest szczególnie przydatna w czasie wizyt i spotkań z wyborcami. Każdy kandydat powinien mieć wizytówkę, tym bardziej, że koszty jej przygotowania są niewielkie, a może ona posłużyć jako swego rodzaju ściąga wyborcza. 

3.4. Gazetka 

Jeżeli decydujesz się na zredagowanie gazetki postaraj się, aby zarówno forma jak i treść zbliżona była do zwykłej gazety. Przede wszystkim powinna mieć ona chwytliwy tytuł. Poza tym, powinno się zamieszczać dużo zdjęć oraz dopracować szatę graficzną. Możesz również udzielać praktycznych wskazówek, np. przydatne numery telefonów i adresy oraz zamieszczać płatne reklamy i ogłoszenia. Gazetka ma zawiadamiać wyborców o Twoich inicjatywach, wizytach i spotkaniach. Jest zatem skuteczną metodą komunikowania z otoczeniem i uzyskiwania informacji zwrotnej. Dzięki załączeniu mini-ankiety (do wycięcia), będziesz mógł bowiem zorientować się w problemach nurtujących mieszkańców Twojego okręgu wyborczego. Innym przykładem jest wydrukowanie w gazetce ankiety dla ochotników, zawierającej deklarację pomocy finansowej lub organizacyjnej w kampanii. Wykorzystanie tego rodzaju formy materiałów wyborczych jest szczególnie polecane radnym, którzy zamierzają utrzymywać stały kontakt ze swoim elektoratem.
Zapobiegliwy radny doskonale wie, że na reelekcję nie pracuje się przez dwa miesiące kampanii, ale przez całą kadencję. Warto więc, żebyś zawczasu pomyślał o wydawaniu swojej gazetki, np. z częstotliwością jednego numeru na kwartał.

3.5. List do wyborcy

Wysyłanie korespondencji do wyborcy jest wciąż niedocenianą w Polsce formą przekazu. Tymczasem siła oddziaływania listu jest znacznie większa niż tradycyjnej ulotki. Co więcej, pisanie listów umożliwia dotarcie z przekazem do wybranych grup wyborców. Idealnie nadaje się zatem do zastosowania taktyki przekazu ukierunkowanego.

W liście powinieneś napisać:

- o sprawach, które są istotne dla wyborcy,

- że jesteś osobą, która rozumie jego problemy i może pomóc w ich rozwiązaniu,

- dlaczego jesteś właściwą osobą (czego do tej pory dokonałeś i jakie masz 
  kwalifikacje, żeby piastować mandat radnego),

- że wiele zależy od Twojego adresata i poparcie, o które prosisz dla Ciebie i 
  Twojego ugrupowania będzie niezbędne do tego, by wygrać wybory,

- jednym zdaniem lub chwytliwym hasłem podsumować całość, prosząc jeszcze raz 
  o udzielenie poparcia.

Zarówno wygląd jak i zawartość merytoryczna nie powinny znacząco odbiegać od tradycyjnego listu. Zwracając się do konkretnego wyborcy (nie zawsze jest to możliwe) zwiększasz prawdopodobieństwo, że zapozna się on z treścią. Stwórz wrażenie, jak gdyby list został napisany specjalnie dla niego. Umieść swój własnoręczny podpis lub wydrukuj go innym kolorem, np. list napisany czarną czcionką podpisz na niebiesko. Warto również, żebyś najważniejsze fragmenty bądź stwierdzenia wyróżnił pogrubioną czcionką, a także umieścił w liście duży i czytelny nagłówek ze swoim nazwiskiem, adresem biura, numerem telefonu etc. Korespondencja z wyborcą może być również prowadzona za pośrednictwem poczty elektronicznej.
Poniżej przedstawiam wzór listu wraz z jego omówieniem. 

Wzór listu:

Kowalczyk – Burmistrz 2002
  Witold Kowalczyk
  ul. Złotej Kaczki 8
  60-195 Wilków
  tel. 785-321, 0610 440-950
  fax. 785-320 
  e-mail: witold@kowalczyk.pl

Szanowny Sąsiedzie,

Jako Państwa (Pana/Pani) sąsiad zwracam się z wyrazami troski o dalszy los naszego miasta i naszego osiedla. Jak wszyscy wiemy, obecny burmistrz i zarząd niewiele zrobili dla rozwoju naszego miasta:
- Nie doprowadzono gazociągu na osiedlu Kwiatowym;
- Nie zbudowano nowej oczyszczalni ścieków;
- Nie naprawiono wiaduktu przy ulicy Mostowej.

W obliczu szerzącej się korupcji oraz nieudolności burmistrza i obecnego zarządu miasta w imieniu mieszkańców chciałbym zapytać:
- Gdzie są obiecywane nowe miejsca pracy?
- Gdzie są obiecywane mieszkania komunalne?
- Gdzie jest obiecywana poprawa bezpieczeństwa? 
- Na jakie cele wydawane są nasze ciężko zarobione pieniądze?

Jeśli macie Państwo dość korupcji i bezradności obecnej koalicji, pamiętajcie, że tak dalej być nie musi. Razem możemy zbudować uczciwe miasto.
W przeciwieństwie do moich konkurentów nie składam obietnic bez pokrycia. Pomimo utrudniania ze strony obecnej Koalicji Samorządowej, jako przewodniczący opozycyjnego klubu "Nasza Przyszłość" przeforsowałem wprowadzenie wielu pożytecznych inwestycji i zmian, takich, jak:
- budowa gimnazjum na osiedlu Kwiatowym;
- przekazanie pieniędzy na remont szkoły na Osiedlu Południowym;
- budowa obiektów sportowych, między innymi boiska do koszykówki i do piłki nożnej; 
- poprawa bezpieczeństwa na Osiedlu Leśnym (dzięki mojej interwencji udało się zwiększyć ilość patroli policyjnych).

Zdaję sobie sprawę, że jest to dopiero kropla w morzu potrzeb. Razem możemy jednak zdziałać znacznie więcej. Dlatego bardzo Państwa (Panią/Pana) proszę o udzielenie mi, jako ubiegającemu się o stanowisko burmistrza z koalicji "Nasza Przyszłość", poparcia w nadchodzących wyborach.
Jeśli obdarzycie Państwo (Pan/Pani) mnie i koalicję "Nasza Przyszłość" wystarczającym zaufaniem, przejmując ster po nieudolnych poprzednikach będziemy mogli nie tylko naprawić dotychczasowe błędy, ale zrobić znacznie więcej dla Waszej przyszłości.
Koalicja "Nasza Przyszłość" to lepsza przyszłość dla Ciebie i Twojej rodziny. 

Wybierzcie ją - wygrajmy razem.
Łączę wyrazy szacunku

W. Kowalczyk

P.S. Już tylko dwa tygodnie zostały na uratowanie rozwoju naszego miasta.
Los Wilkowa jest w Twoich rękach. Nie zmarnuj swego głosu, wybierz Kowalczyka – Burmistrza 2002! 

Kowalczyk burmistrz    (www.kowalczyk.pl)

Omówienie przykładu:

W miasteczku Wilków istnieją dwa liczące się ugrupowania: rządząca "Koalicja Samorządowa" i opozycyjne ugrupowanie "Nasza Przyszłość". Celem kandydata na burmistrza z bloku opozycyjnego - Witolda Kowalczyka jest wygranie wyborów. Temat jego kampanii obejmuje kwestię poprawy infrastruktury i bezpieczeństwa w mieście (tematy najczęściej pojawiające się w lokalnej prasie), a zarazem akcentuje sprawy, w których kandydat ze względu na wykształcenie (inżynier budownictwa) i doświadczenie (wiceprzewodniczący Komisji Rozwoju Miasta) czuje się kompetentny. List napisany jest prostym i potocznym językiem tak, by był zrozumiały dla przeciętnego wyborcy. Zauważmy, że kandydat stosuje kampanię negatywną. Jego jedynym prawdziwym konkurentem jest obecny burmistrz i rządząca koalicja, której dokonania (wprawdzie wątpliwe) musi zdyskredytować. Zresztą ma ku temu powody. Kilka miesięcy wcześniej w gminie wybuchł skandal korupcyjny, który ostatecznie został wyciszony, gdyż domniemywa się, że w aferę zamieszany był sam burmistrz. Kandydat używa więc sprytnego wybiegu. Nie oskarża o łapówkarstwo wprost, a jedynie sugeruje wystąpienie w gminie takiego zjawiska. Jednocześnie podkreśla on własne zasługi i daje realną alternatywę.
Najważniejsze fragmenty treści są wytłuszczone. Dlatego, nawet jeśli wyborca nie zapozna się z listem dogłębnie, zdoła wychwycić podstawowe informacje.
W nagłówku pojawia się nazwisko, adres, zdjęcie kandydata oraz jego hasło.
Formuła "Szanowny Panie Sąsiedzie" sugeruje, że utożsamia się on z wyborcami - czy wypada nie głosować na sąsiada? Ostatnie zdania to apel - możesz wiele zmienić na lepsze wystarczy tylko, że udzielisz mi i mojemu ugrupowaniu poparcia. Zauważ, że kandydat na burmistrza prowadzi równocześnie kampanię na rzecz swojego ugrupowania.

3.6. Plakat

Treść plakatu powinna być krótka i czytelna. Musi zawierać nazwisko, numer listy, nazwę ugrupowania i hasło wyborcze. Bardzo często na plakatach wyborczych prezentuje się twarz kandydata, ale zapomina o właściwym podkreśleniu nazwiska. Tymczasem eksponowanie twarzy ma sens tylko wówczas, gdy jest ona powszechnie rozpoznawalna lub przyciąga uwagę.
Pamiętaj, aby rozmiar plakatu dostosowany był do miejsca, w którym zamierzasz go umieścić. Najlepiej, aby był on wywieszony w punkcie dostępnym dla jak najszerszego kręgu odbiorców. Warto jednak ulokować go tak, by równocześnie zapobiec wszelkim próbom jego zaklejenia bądź przeróbki. W przypadku, gdy plakat został zniszczony lub zmieniony, powinieneś go zdjąć i umieścić w tym samym miejscu nowy. Wypróbowanym i bardzo praktycznym sposobem jest przyklejenie plakatu na sklejkę, a następnie zawieszenie go w rejonach najbardziej uczęszczanych lub na obiektach szczególnie widocznych, np. na latarniach ulicznych. Gmina nie pobiera z reguły z tego tytułu żadnych opłat, a jedynie kaucję zwrotną, pod warunkiem uprzątnięcia plakatów w terminie przewidzianym przez ordynację wyborczą.

3.7. Transparenty i bilbordy

Materiałami stosowanymi równolegle do plakatu bądź stanowiącymi wobec niego alternatywę są transparenty i bilbordy. Transparenty powinny cechować się zwięzłością przekazu oraz kontrastowym zestawieniem barw, np. czarny, czerwony lub niebieski napis na białym tle. Są one stosunkowo tanie i bardzo skuteczne zwłaszcza na terenach zurbanizowanych. Podstawową funkcją transparentu jest rozpoznanie kandydata - jego nazwiska oraz faktu, że kandyduje w wyborach. Efektywność transparentu zależy od tego, czy będzie on atrakcyjnie ulokowany. Specyfika bilbordów jest nieco inna. Stosuje się wobec nich podobne zasady, jak w przypadku plakatów z tym, że ich nieodzownym elementem jest zdjęcie kandydata. Kampania bilbordowa sprawdza się raczej w dużych aniżeli mniejszych okręgach wyborczych. Podstawową wadą akcji tego rodzaju są jednak bardzo wysokie koszty. Alternatywnym rozwiązaniem jest umieszczenie bilbordu na lawecie i jeżdżenie z nim po mieście. W niektórych miastach jest to jednak zabronione ze względu na tworzenie się korków ulicznych. To ostatnie rozwiązanie sprawdza się jednak dlatego, że bilbordy zawieszone w miejscach ogólnodostępnych często padają ofiarą wandalizmu lub stają się przedmiotem żartów. W tym ostatnim przypadku dzieje się tak wówczas, kiedy dwuznaczność przekazu wręcz narzuca zmiany.

Przykład:

Bilbord jednego z dużych ugrupowań przedstawiał kilku mechaników w kombinezonach roboczych z logo ugrupowania na plecach, którzy "majstrowali" przy silniku umieszczonym w konturach Polski. Zapewne intencją nadawcy było przekazanie, że ugrupowanie chce naprawić Polskę. Przeciwnicy partii zinterpretowali go jednak nieco inaczej i umieścili w wielu miejscach napis: "co by tu jeszcze spieprzyć"?

3.8. Gadżety wyborcze

Do tej kategorii materiałów wyborczych zalicza się: plakietki, długopisy, breloczki, kalendarzyki, koszulki, naklejki, plastikowe torebki i wiele innych, których nie sposób nawet wymienić. Przygotowanie gadżetów wyborczych jest oczywiście bardzo kosztowne i opłacalne tylko wówczas, gdy zostaną one właściwie wykorzystane. Zamówienie w firmach wykonujących gadżety warto złożyć od razu na większy asortyment lub wspólnie z innymi kandydatami. Dzięki temu wynegocjujesz lepszą cenę.
Koszulki, bluzy lub plakietki z Twoim nazwiskiem, rozdaj tylko członkom sztabu, ochotnikom, rodzinie i przyjaciołom, aby mieć gwarancję, że rzeczywiście będą noszone. Jeśli rozdasz je przypadkowym osobom najprawdopodobniej przeleżą w szafie ubraniowej.
Możesz rozważyć również sprzedaż gadżetów. Jest to świetny sposób na pozyskanie funduszy, gdyż prosząc wyborców o wsparcie Twojej kampanii jednocześnie oferujesz im coś w zamian. Poza tym, jeśli ktoś z przekonaniem nabędzie koszulkę z Twoim nazwiskiem istnieje szansa, że faktycznie będzie ją nosił. Jeśli planujesz zorganizować wiele festynów lub spotkań z wyborcami, pomyśl o zakupie balonów, długopisów oraz naklejek.
Wypróbowanym sposobem w przypadku, kiedy kampania prowadzona jest w pobliżu centrów handlowych jest rozdawanie plastikowych reklamówek. Natomiast jeśli zbierasz podpisy, możesz przeprowadzić akcję "długopis za podpis". Wręczając długopis powiedz osobie, która podpisuje listę z Twoim nazwiskiem, że byłbyś wdzięczny, gdyby tym długopisem oddała na Ciebie głos.

Przykład:

Pomysły na gadżety wyborcze mogą być naprawdę różne. Jeden z kandydatów na radnego Artur R. w czasie festynu rozdawał podkładkę pod piwo (bezalkoholowe - oczywiście) ze swoim zdjęciem i hasłem "Postaw na Artura R.". 

Dystrybucja materiałów wyborczych zostanie szczegółowo omówiona w dalszej części przewodnika.

-
4. Podsumowanie

Przygotowanie właściwych materiałów wyborczych jest bardzo istotne dla powodzenia kampanii. Na koniec warto więc jeszcze raz podkreślić sprawy, które powinieneś wziąć pod uwagę opracowując materiały: 

- Pamiętaj o strategii. Odpowiedz sobie na pytanie: Do kogo zamierzasz dotrzeć, w jaki sposób, z jakim przekazem i jaki efekt chcesz osiągnąć?

- Pomyśl o temacie Twojej kampanii. Czy jest on dostatecznie zaakcentowany w materiałach i czy będzie zrozumiały dla wyborców? Czy swój przekaz kierujesz do właściwej grupy wyborców? Czy w swoich materiałach nie poruszasz zbyt wielu problemów? Dostosuj treść merytoryczną i formę komunikatu do poziomu odbiorców.

- Zadbaj, aby Twoje materiały były starannie zaprojektowane, przygotowane i wydrukowane na odpowiedniej jakości papierze.

- Staraj się, aby przekaz był atrakcyjny wizualnie, zamieszczaj dużo zdjęć, grafiki, stosuj wyraźne nagłówki i zróżnicowane czcionki. Zachowaj dużo wolnej przestrzeni. Pamiętaj jednak o utrzymaniu właściwych proporcji.

- Wzmocnij swoje argumenty powołując się na odpowiednie informacje statystyczne. W ten sposób uwiarygodnisz głoszone tezy. 


(C) MACIEJ RATAJCZAK 2002 WOLSZTYN